Τεκνοποιήστε γιατί...χανόμαστε: Τι είναι το κίνημα των «προναταλιστών» που κερδίζει έδαφος στις ΗΠΑ
Είναι ένα σχετικά νέο δόγμα/ιδεολογία που κερδίζει έδαφος στη Σίλικον Βάλεϊ και στην ευρύτερη βιομηχανία της τεχνολογίας στις Ηνωμένες Πολιτείες
Δημοσίευση 2/4/2025 | 13:03

Ο «προναταλισμός», μια ιδεολογία υπέρ της γέννησης, στην οποία η αναπαραγωγή είναι βασικός στόχος της ανθρωπότητας κερδίζει έδαφος στις ΗΠΑ, με φόντο τη δημογραφική κρίση. Ποιοι είναι, τι πρεσβεύουν και ποιοι οι διάσημοι εκφραστές της νέας τάσης.
Η Σάιμον Κόλινς κάθεται στο εξοχικό της σπίτι του 18ου αιώνα στην Πενσυλβάνια, ντυμένη με μια μαύρη ντεμοντέ ποδιά με φαρδύ γιακά, κι έχοντας ένα από τα τέσσερα παιδιά της στην αγκαλιά της. Είναι 8.30 το πρωί και φαίνεται λίγο κουρασμένη, διευθύνει πολλές επιχειρήσεις, ένα ίδρυμα και αυτή τη στιγμή είναι έγκυος στο πέμπτο της παιδί, αν και η ίδια και ο σύζυγός της Μάλκολμ σχεδιάζουν να αποκτήσουν περισσότερα.
«Τουλάχιστον επτά», δηλώνει, «και όσα μπορώ να αποκτήσω φυσικά - 12 θα ήταν ακόμα πιο λαμπρά». Το ζευγάρι των Αμερικανών, ηλικίας 37 και 38 ετών, πιστεύει διακαώς ότι ο κόσμος πρέπει να κάνει περισσότερα μωρά διαφορετικά κινδυνεύει να καταρρεύσει ο πολιτισμός. Έχουν γίνει σύμβολα για τον «προναταλισμό» (pronatalism, λέξη που στα αγγλικά σημαίνει «τάσσομαι υπέρ της γέννησης»), ένα κίνημα που πιστεύει ότι η πτώση των ποσοστών γεννήσεων αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για την κοινωνία. Και ότι οι μεγάλες οικογένειες είναι η απάντηση.
Είναι ένα σχετικά νέο δόγμα/ιδεολογία που κερδίζει έδαφος στη Σίλικον Βάλεϊ και στην ευρύτερη βιομηχανία της τεχνολογίας στις Ηνωμένες Πολιτείες και όχι μόνον. Τα τελευταία πέντε χρόνια οι Κόλινς έχουν διαδώσει τον στόχο τους ανοίγοντας το σπίτι τους για συνεντεύξεις και φωτογραφήσεις. Ισχυρίζονται ότι χρησιμοποίησαν ειδική τεχνολογία, κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης, για να εξετάσουν τα έμβρυά τους για χαρακτηριστικά…όπως η ευφυΐα. «Οι μελέτες μας επέτρεψαν να μάθουμε ποια είναι η γενετική μας προδιάθεση για το IQ», είπαν σε έναν δημοσιογράφο το 2023. «Δε θα επιλέξουμε ποτέ ένα παιδί που είναι λιγότερο προνομιούχο στο IQ από κανέναν από εμάς».
Μιλώντας σήμερα, ωστόσο, ο Μάλκολμ παραδέχεται: «Ο ευκολότερος τρόπος να [διαδώσει κανείς τον προναταλισμό] ήταν να μετατρέψουμε τους εαυτούς μας σε meme… Αν προσεγγίσουμε με λογική τα πράγματα και λέμε τα πάντα διακριτικά, κανείς δε θα ασχολούνταν. Και μετά λέμε κάτι εξωφρενικό και προσβλητικό και όλοι ασχολούνται»
Αλλά από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε πρόεδρος των ΗΠΑ για δεύτερη φορά νωρίτερα φέτος, έχουν πάει τις θεωρίες τους σε άλλο επίπεδο. Οι Κόλινς βλέπουν τώρα ορισμένα άτομα στον Λευκό Οίκο ως πιθανούς συμμάχους - και σκοπεύουν πλήρως να το εκμεταλλευθούν αυτό.
Ο Έλον Μασκ, ο οποίος λέγεται ότι απέκτησε 14 παιδιά, χαρακτήρισε την πτώση της γονιμότητας «τον μεγαλύτερο κίνδυνο που αντιμετωπίζει ο πολιτισμός, μακράν». Έχει δωρίσει 10 εκατομμύρια δολάρια στην Πρωτοβουλία για την Ευημερία του πληθυσμού στο Τέξας, η οποία διεξάγει έρευνα για τη γονιμότητα, την ανατροφή των παιδιών και το μέλλον της αύξησης του πληθυσμού.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς έχει επίσης μιλήσει ανοιχτά για τις απόψεις του σχετικά με την τεκνοποίηση. Σε μια συγκέντρωση κατά των αμβλώσεων τον Ιανουάριο δήλωσε: «Θέλω περισσότερα μωρά στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Υπάρχουν πρώιμες ενδείξεις ότι η κυβέρνηση Τραμπ δίνει προτεραιότητα στην οικογένεια. Στις 18 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για τη βελτίωση της πρόσβασης στην εξωσωματική γονιμοποίηση, το οποίο αναγνώριζε «τη σημασία του σχηματισμού οικογένειας και ότι η δημόσια πολιτική του έθνους μας πρέπει να διευκολύνει τις αγαπημένες μαμάδες και μπαμπάδες να κάνουν παιδιά». Οι «προναταλιστές» ενθουσιάζονται από δηλώσεις και κινήσεις σαν αυτές και πολλοί ελπίζουν ότι είναι ένα σημάδι για τα πράγματα που θα ακολουθήσουν
Τα γεγονότα και τα στοιχεία άλλωστε είναι ξεκάθαρα. Οι ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλό ρεκόρ των 1,62 παιδιών ανά γυναίκα και μέχρι το τέλος του αιώνα, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η πλειονότητα των χωρών θα έχει συρρικνούμενο πληθυσμό. Αυτό θα έχει βαθιά επίδραση στην κοινωνία και τις οικονομίες μας. Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι μπορούμε να προσαρμοστούμε με την πάροδο του χρόνου σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, αλλά οι «προναταλιστές» είναι λιγότερο αισιόδοξοι.
Υπάρχει και ένα πολιτικό στοιχείο στο κίνημα. Οι προναταλιστές ανήκουν σχεδόν αποκλειστικά στη δεξιά. Οι Κόλινς, για παράδειγμα, περιγράφουν τους εαυτούς τους ως πρώην φιλελεύθερους που απογοητεύτηκαν από τη «woke» ατζέντα πολιτική. «Είμαστε μια συμμαχία ανθρώπων που είναι απίστευτα διαφορετικοί ως προς τις φιλοσοφίες μας, τις θεολογικές μας πεποιθήσεις, τις οικογενειακές μας δομές», λέει ο Μάλκολμ. «Αλλά το ένα πράγμα στο οποίο συμφωνούμε είναι ότι ο βασικός μας εχθρός είναι η αριστερή ενωτική κουλτούρα».
Θα μπορούσε, λοιπόν, αυτή η περιθωριακή ομάδα να κερδίσει πραγματικά αυξανόμενη επίδραση στην κυβέρνηση των ΗΠΑ; Και αν ναι, πόση ήπια δύναμη θα μπορούσαν να έχουν για να επηρεάσουν την πολιτική όχι μόνο για τη μείωση του πληθυσμού αλλά και για ευρύτερα ζητήματα;
Ο Βανς, ο Μασκ και ο «πρόεδρος της οικογένειας»
Το περασμένο Σαββατοκύριακο, μια ομάδα περίπου 200 «προναταλιστών» συγκεντρώθηκε στο Τέξας για το δεύτερο Natal Conference, μια ετήσια εκδήλωση που διήρκησε το Σαββατοκύριακο και κόστισε περίπου 1.000 δολάρια συμμετοχή.
Το συνέδριο συγκεντρώνει δύο σκέλη του «προναταλισμού» που προέρχονται από πολύ διαφορετικούς κλάδους της αμερικανικής δεξιάς: τόσο συντηρητικούς χριστιανούς όσο και μέλη της λεγόμενης «τεχνολογικής δεξιάς», μιας ανερχόμενη πτέρυγα που βγήκε από την ελευθεριακή, start-up κουλτούρα της Silicon Valley.Κάποιοι συνδέονται με την τρέχουσα κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ο Μάικλ Άντον διορίστηκε από τον Τραμπ ως Διευθυντής Σχεδιασμού Πολιτικής στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Μίλησε στο περσινό συνέδριο.
Άλλοι ομιλητές στο φετινό συνέδριο ήταν ο Καρλ Μπέντζαμιν, ο οποίος έχει δεσμούς με τον ακροδεξιό ακτιβιστή Tόμι Ρόμπινσον και ο Τσαρλς Κορνις-Ντέιτ, ένας influencer που ακούει στο όνομα «Raw Egg Nationalist» «Είναι σαν μια ανίερη συμμαχία», λέει η Κάθριν Πάκαλουκ, οικονομολόγος, μητέρα οκτώ παιδιών και μητριά έξι παιδιών. Μίλησε επίσης στο συνέδριο, αλλά είναι απρόθυμη να αποκαλεί τον εαυτό της «προναταλίστρια» «Είναι ένα περίπλοκο κίνημα και περιλαμβάνει ανθρώπους με πολύ διαφορετικές θέσεις», λέει.
Ένα κοινό τους σημείο, ωστόσο, είναι ότι όλοι θέλουν το μήνυμά τους να ακουστεί στα υψηλότερα κυβερνητικά κλιμάκια. Κάποιοι πιστεύουν ότι ήδη ακούγονται. «[Εάν με ρωτάτε] αν έχουμε προναταλιστές στον Λευκό Οίκο αυτή τη στιγμή που πιέζουν την πολιτική η απάντησή μου σε αυτό θα ήταν, «Εννοώ, ναι άνθρωποι όπως ο Έλον και ο Τζέι ντι Βανς». λέει ο Mάλκολμ
Στα διατάγματα του Τραμπ μέχρι σήμερα, υπάρχουν ελάχιστα πέρα από την εντολή για την εξωσωματική γονιμοποίηση που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως άμεσα υπέρ της οικογένειας. Αλλά η προναταλιστική σκέψη μπορεί να έχει αρχίσει να επηρεάζει την πολιτική που αφορά λιγότερο ρητά τη γονιμότητα. Τον Ιανουάριο, ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι κυκλοφόρησε ένα υπόμνημα που έδωσε εντολή στο τμήμα του να «προτιμά κοινότητες με υψηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο ποσοστά γάμου και γεννήσεων» όταν χορηγεί επιχορηγήσεις.
Ο αντιπρόεδρος Βανς έχει μιλήσει συχνά για την ανάγκη να διορθωθεί μια «διαλυμένη κουλτούρα» που καταστρέφει την οικογένεια των ΗΠΑ. Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, είπε: «Πιστεύουμε ότι ο Θεός έφτιαξε το αρσενικό και το θηλυκό για κάποιο σκοπό και θέλουμε να ευδοκιμήσετε ως νέοι άνδρες και νέες γυναίκες και θα βοηθήσουμε με τη δημόσια πολιτική μας να το κάνουμε αυτό δυνατό».
Αυτή η ιδέα έχει απηχήσει στους προναταλιστικούς κύκλους. «Ο Βανς είναι προναταλιστής», λέει η Ρέιτσελ Κόεν ανταποκρίτρια πολιτικής στο Vox. «Ο ίδιος ο Τραμπ έκανε εκστρατεία για την εφαρμογή ενός νέου «baby boom» και την περασμένη εβδομάδα δήλωσε ότι είναι «πρόεδρος γονιμοποίησης».
Ο Μάλκολμ λέει ότι έχει ήδη κάνει προσπάθειες να επηρεάσει τον Λευκό Οίκο. Η σύνδεσή των προναταλιστών με την εξουσία οφείλεται μεταξύ άλλων στη λεγόμενη τεχνολογική δεξιά, ένα αντιδραστικό κίνημα ενάντια στον φιλελευθερισμό με επικεφαλής μερικούς από τους πιο ισχυρούς ανθρώπους της Σίλικον Βάλεει. Εκείνοι που ανήκουν στην τεχνολογική δεξιά περιλαμβάνουν τον συνιδρυτή της Paypal, Πίτερ Τίελ, ο οποίος χρηματοδότησε τον αγώνα της Γερουσίας του Βανς και έχει επενδύσει στην τεχνολογία γονιμότητας – και τους venture capitals Ντέιβιντ Σακς και Mαρκ Άντρισιν.
Η ίδια η Σάιμον Κόλινς ήταν στο παρελθόν διευθύνουσα σύμβουλος σε μία λέσχη που διοικούσε ο Τίελ και το ζευγάρι λέει ότι διηύθυνε δύο άλλες ομάδες δικτύωσης μόνο για πρόσκληση για επιχειρηματικές ελίτ. Το Pronatalist Foundation τους, που ιδρύθηκε το 2021, έλαβε περίπου 500.000 δολάρια μέσω ενός ταμείου του Εσθονού δισεκατομμυριούχου και συνιδρυτή του Skype, Γιαν Τάλιν.
Υπάρχουν, ωστόσο, ρωγμές στη συμμαχία που προσθέτουν στην πρόκληση της προσπάθειας να γίνει το κίνημα «συνεκτικό». Πολλοί στην παραδοσιακή θρησκευτική δεξιά έχουν αμφιβολίες για τη χρήση της εξωσωματικής γονιμοποίησης και διαφωνούν με τον έλεγχο εμβρύων, ενώ ορισμένοι αντιτίθενται επίσης στη γονεϊκότητα. «Είναι απλώς μια περίεργη συμμαχία ανθρώπων που φαίνεται να συμφωνούν σε αυτό το ένα σημείο: ότι το ποσοστό γεννήσεων είναι πολύ χαμηλό. Αλλά υπάρχουν εξωφρενικά διαφορετικές συνταγές και ιδέες για το τι μπορεί να γίνει για να το διορθώσει» λέει η Πάκαλουκ.
Οι συσχετισμοί με ακραίες απόψεις στο κίνημα είναι ένας από τους λόγους που μερικοί άνθρωποι δεν τους αρέσει να αυτοαποκαλούνται προναταλιστές. Η Πάκαλουκ είναι από αυτούς. «Νομίζω ότι πιθανώς υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που είναι απλώς υπέρ της ευγονικής ή υπέρμαχοι της ανωτερότητας της λευκής φυλής». «Το βρίσκω αηδιαστικό και κατακριτέο και δε με ενδιαφέρει να ευθυγραμμίζομαι ποτέ με τέτοιους ανθρώπους».